Hepatitis B .: Sağlık Ansiklopedisi

Hepatit B virüsünün sebep olduğu karaciğer iltihabına verilen addır. Bu virüs karaciğer içine yerleşerek halsizlik, yorgunluk, göz ve deride sarılık, idrar renginde koyulaşma, dışkı renginde açılma ile seyreden ve büyük bir oranda kendiliğinden düzelen hastalık tablosudur. Virüs varlığını devam ettirmek için canlı hücreye gereksinim duyar.

Nasıl Bulaşır?
Hepatit B bulaşıcı bir hastalıktır. En büyük bulaşma yolu kan ve kan ürünleri yoluyladır. Virüs taşıyan kişiyle cinsi temas, bu kişiye yapılan cerrahi müdahale aletlerinin bir başka kişiye kullanılması, (enjektör vs), tıraş bıçağının kullanılması ile bulaşabildiği gibi dünyada en sık olarak virüs taşıyıcı veya hasta annelerden doğum sırasında kan yoluyla bebeğe bulaşır.

Belirtileri Nelerdir?
Altı hafta veya ay kadar süren kuluçka döneminden sonra, hastaların ayrısında sarılık, 2/3 hastada grip benzeri şikayetler görülebildiği gibi bir kısmında da belirtisiz geçebilir.

Nerede Bulunur?

Kan

Meni (semen)

Vajinal salgılar

Kanla bulaşık tükürük ve diğer vücut salgılarında hepatit B virüsü bulunur.

Akut Hepatit B Enfeksiyonu
Belirtiler olsun olmasın, virüs karaciğerde çoğalarak belli miktarlarda karaciğere zarar verir, hastalık çeşitli şekillerde seyreder;

Taşıyıcılık: Erişkinlerin %10 kadarında virüs kandan temizlenemez ve virüs taşıyıcılığı oluşur. Taşıyıcılarda belirti yoktur ve sağlıklı görünürler. Kanda Hepatit B yüzey antijeni (HbsAg) tetkiki pozitifliği ile tanı konur. Türkiye nüfusunun %10’nun taşıyıcı olduğu bilinmektedir (3-6 milyon kişi). Taşıyıcılar cinsel ilişkiyle virüs bulaştırabilir.Taşıyıcı anneden doğan çocuklara virüs bulaşabilir. Bunun için yeni doğan bebeğe hemen hepatit B immün globülin ve hepatit-B aşısı yapılmalıdır. Kronik taşıyıcılarla aynı evde yaşayan aile fertlerinin hepatit B virüsüne yakalanma oranı normale oranla 2-4 kat daha sıktır.

Akut karaciğer Yetersizliği: Hepatit B enfeksiyonu her 100 hastanın birinde akut karaciğer yetersizliğine sebep olabilir. Akut karaciğer yetersizliği hayat tehdit edici ve ¾ oranda ölüme sebep olabilen bir hastalıktır.

İyileşme; Hastaların %90’nı tamamına yakını iyileşir ve hayatın sonuna kadar bağışık kalır.

Kanser, Siroz: taşıyıcıların % 25’inde karaciğer kanseri ve siroz ortaya çıkar. Kronik hepatit B taşıyıcılığı karaciğer kanserinin en önemli nedenlerinden biridir. Görülme riski taşıyıcılarda 200 at daha fazladır. Hepatit B virüsü sigaradan sonra ikinci en önemli kanser sebeplerinden biri olarak kabul edilir.

Ne Yapmalı?
Korunmada en önemli yöntem aşılanmaktır. Aşı öncesi bazı testler yapılmalıdır. Bunun amacı kişinin daha önce virüsle karşılaşıp karşılaşmadığını saptamaktır. Hepatit B virüsünün proteinlerinden birine karşı gelişen antikora (anti-Hbc IgG) denir.

Anti-Hbc IgG pozitifse; Virüsle karşılaşılmıştır. Hbsag (+) ise kişi taşıyıcıdır. Hbsag (-) ve Anti-Hbs (+) ise kişi hastalığı geçirmiş, ve bağışıktır. Her iki halde de aşı gerekmemektedir. Bunlarda tedavi: etkili ve kullanılan bir tedavisi yoktur. Uygulana tedavi oldukça masraflıdır ve sıklıkla yan etkileri yoktur.

Anti-Hbc IgG Negatifse; Virüsle karşılaşılmamıştır. Aşılanmış insanlarda Anti Hbs: (+) dir.

Anti Hbc IgG Negatifse; Kişiye hepatit-B aşısı 4 doz olarak kolun dış yüzüne kas içine yapılır. Aşı 1-2-6 ve 18. aylarda yapılmalıdır. Aşı 5 sene kadar koruyucudur. Aşı güvenlidir. Bazıları tamamen sentetik olarak üretilmiştir. Aşıdan sonra birkaç gün kadar süren aşı yerinde kızarıklık, şişlik ve ağrı olabilir. Aşıya bağlı hastalık meydana gelmesi söz konusu değildir.