Ucunda kamera olan ince ve bükülebilir bir boru ile anüsten girilerek bütün kalın bağırsağın ve ince bağırsakların kalın bağırsağa komşu kısmının görüntülenmesi yöntemidir. Sigmoidoskopi, kalın bağırsağın anüse yakın kısmının incelenmesine verilen addır. İşlemden önce bağırsakların müshil ilacı yardımıyla temizlenmesi gerekir. Kolon (kalın barsak) kanseri tanısında en güvenilir yöntemdir. Ayrıca; polip ve benzeri kanser öcesi lezyonlerı saptayıp alınmasını sağlayarak hastaları kanserden korumaktadır.

Kolon kanserinden korunmak için 50 yaşını aşmış herkese yapılması önerilmektedir. Yakın akrabalarında kolon kanseri olanların ise, ailedeki en genç kanserli hastanın yaşından 10 yıl önce kolonoskopi yaptırmaları gerekir. Kolon kanserlerinin büyük çoğunluğu polip denen iyi huylu tümörlerin üzerinde gelişir. Uygun zamanda yapılan kolonoskopi, kanser gelişmeden önceki aşamada poliplerin bulunup alınmasını sağlar (POLİPEKTOMİ). Bu şekilde hastaları hem kanserden hem de ameliyattan kurtarır. Kalın Bağırsağından polip alınanların, polipin özelliğine göre, 1 ile 3 yılda bir takip kolonoskopiler yaptırması gerekir. Kolonoskopi, Ülseratif Kolit, Crohn Hastalığı gibi kanser dışı kalın bağırsak hastalıklarının tanı ve takibinde de kullanılır. Kolonoskopi, kalın bağırsak kanamalarının tanı ve tedavisini sağlayarak hastaları ameliyat olmaktan kurtarabilir.

KOLONOSKOPİ

   Kalınbarsak ( Kolon ) –Rektum ve Anüs hastalıklarının incelenmesinde kullanılan Endoskopik yöntemlerden en önemlisidir. Anüsten başlayarak Rektum ve Kolonların tamamının görülerek muayenesidir. Alet, yaklaşık 1 cm kalınlığında olup kolonların tamamını inceleyebilecek uzunlukta (1.75 m) ve barsak kıvrımlarına uygunluk gösterebilecek ( fleksibl) bir yapıdadır. Bu muayene sırasında lezyonu ( hastalıklı kısım )görmenin yanı sıra, gerekir ise buralardan biyopsi yapılabilir. Ayrıca poliplerin çıkarılması (polipektomi) ve kanama odaklarına sklerozan madde (kan durdurucu) enjeksiyonu yapılabilir. 

   KOLONOSKOPİ HANGİ KOŞULLARDA YAPILIR ?

• KOLO-REKTAL HASTALIKLARIN GENEL BELİRTİLERİNDE 
• 50 yaşdan sonra 3-5 yılda bir kez rutin muayene olarak,
• Karına ait izah edilemeyen müphem belirtilerde,
• Kolon ve Rektum kanseri veya polipleri nedeni ile daha önce tedavi edilen hastaların izlenmesinde, 
• Ülseratif kolit ve crohn gibi iltihabi barsak hastalığı olanların izlenmesinde, 
• Yakın akrabasında (anne, baba, kardeş ) kolon-rektum kanseri olanlarda 

40 yaşından sonra 2-3 yılda bir kez, yapılır.

   KOLONOSKOPİ NASIL YAPILIR ?

   Kolonoskopide kolonların içi gözleneceğinden herhangi bir patolojik oluşumun gözden kaçmaması için barsakların tamamen temiz olması şarttır. Bu nedenle hastalara bir gün önceden barsak hazırlığı yapılır. Bunun için hastalara işlem öncesindeki günde posasız gıdalar verilir ve ayrıca laksatiflerde ( ishal yapıcı ilaçlar) verilerek kolonların tam bir temizliği sağlanır. İşlem ortalama 20-30 dakika sürer. Bazen hastalara hafif bir sedasyon( hafif uyuşturma) yapmak gerekebilir.

Resim 1 ve 2 Normal Kolonoskopik Görünüm

   KOLONOSKOPİNİN ÖNEMİ NEDİR ?

   Bilindiği gibi Kolon ve Rektum Kanserleri her iki cinste akciğer kanserinden sonra ikinci sırada yer almaktadır. Bu kadar yaygın olan bu kanser türünden  büyük çapta korunmak mümkündür. Çünkü bilinmektedir ki bu kanserlerin % 95 i Kolon ve Rektumdaki poliplerden gelişmektedir. Halbuki diğer iç organların kanserlerinde kanserin geliştiği bu tip belirgin bir lezyon yoktur.Bu nedenle poliplerin biran önce saptanması ve henüz kanserleşmeden vücuttan uzaklaştırılmaları ( polipektomi) gelişebilecek bir kolon kanserini kesinlikle önleyecektir. Poliplerin çok yüksek oranda teşhis edilebilmeleri (%95) ve çıkarılmaları (polipektomi) ancak KOLONOSKOPİ ile mümkün olmaktadır. Şu halde gereken durumlarda yapılacak kolonoskopi Kolon ve Rektum Kanserlerinden KORUNMADA en  önemli teşhis ve tedavi aracıdır.

Bu metin Prof.Dr. Adil BAYKAN tarafından hazırlanmıştır.