Deri kanserinde geride kalmış bir ülke olmadığımızı aklımızdan çıkarmamakla birlikte bu açık havanın tadını çıkaramayacağımız anlamına gelmemelidir. Açık havaya çıkarken koruyucu bir şapka ve vücudu örtecek giysiler giymek ve deriyi güneşten koruyucu kremler kullanmak, öğle saatlerini gölgelik bir yerde geçirmek ve güneş tehlikesinin nerelerden gelebileceğini unutmamak yeterlidir. Güneşten korunma konusunda bazı bilgiler edinilebilir.

Hangi Aylarda Güneş Tehlikelidir ?
Deri kanserine güneşin mor ötesi ( ultraviyole) ışınlarından gelen radyasyon neden olur. Mor ötesi ışınları o denli kuvvetlidir ki yılın her gününde güneşten zarar görmek mümkündür. Ancak mor ötesi ışınlar özellikle yazın daha kuvvetli olduklarından yaz aylarında güneşten korunmak daha da önemlidir.

Sıcak Havada Güneş Daha Zararlı Olabilir Mi
Bu şart değildir. Deriye zarar veren mor ötesi ışınlar hergün mevcuttur; yani parçalı bulutlu, koyu bulutlu veya rüzgarlı günlerde bile güneşten yanabilirsiniz.

Ayrıca kumdan, kardan, sudan ve açık renkli yüzeylerden yansıyan güneş ışınları da deriyi yakabilir.

Cilt Kanserinden Kimler Etkilenir ? 
Herkes etkilenebilir. Açık tenli olan kişiler deri kanserinden daha çok etkilenseler bile koyu tenli kişilerin de deri kanserine yakalanmaları mümkündür. Küçüklüklerinde güneş altında çok kalan çocukların yetişkin çağa geldiklerinde deri kanserine yakalanma olasılığı da yüksektir. Bunun nedeni belki de çocukların ciltlerinin güneş tehlikesine karşı daha hassas olması veya evin dışına çıktıkları zaman üzerlerinde yetişkinlere oranla daha az giysi bulunması olabilir.

Gençleri Güneşten Korunmaya Nasıl Teşvik Edebiliriz ?  

Bu zor bir konudur. Özellikle erkek çocuklarını güneşe çıkarken koruyucu giysiler giymeye veya güneş kremi kullanmaya özendirmek çok zordur. Bu nedenle çocukları güneşten korunmaya daha küçük yaştan alıştırmak gereklidir. Böylece küçükken edindikleri alışkanlıkları ergenlik çağında da devam ettirebilirler. Genç kızlara gelince, onlara da güneşte fazla kalmanın cildi daha da çabucak kırıştıracağı hatırlatılmalıdır. Anne babalar genç çocukları için şapka ve tercihen sık dokunmuş kumaşlardan yapılmış uzun kollu giysiler satın almalı ve güneşe çıkarken bunları giymelerini söylemelidirler. Banyoda veya mutfakta kolayca ele geçebilecek SPF 15 + (güneşten korunma faktörü + 15) olan kremler bulundurmalı ve güneşe çıkmadan önce krem sürmeleri söylenmelidir. Plaja giderken veya açık havada herhangi bir faaliyette bulundukları zaman kullanmaları için tüp içinde satılan güneş kremlerini yanlarında götürmeleri temin edilmelidir.

 Çocuklara Deriyi Güneşten Korumaları Nasıl Öğretilebilir ?  
Çocukların açık havada geçirdikleri saatleri yaz saati uygulaması sırasında sabah 11 'den önce ve öğleden sonra 3'ten sonra olacak biçimde kısıtlayın. Güneş ışınlarının en kuvvetli olduğu saatler sabah saat 11 ile öğleden sonra 3 arasıdır. Çocukları gölgede oynamaya alıştırın.Bahçenizde gölgelik yoksa bir çarşaf gererek veya çamaşır iplerinin üzerine bir battaniye asarak gölge sağlayın. Çocuklar bahçeye çıktıkları zaman gölgede bile oynuyor olsalar başlarında geniş kenarlı bir şapka veya kulaklıklı bir kep ve üzerlerinde sık dokunmuş kumaşlardan yapılmış giysiler bulunmalıdır. Yüzlerine ve vücutlarının giysilerin örtmediği kısımlarına güneşin bütün ışınlarına karşı koruma sağlayacak ve suya dayanıklı SPF 15 + türü kremlerden sürülmelidir.

 Bebeklere Güneş Kremi Sürülebilir Mi ?  
12 aylıktan küçük bebekler bile bile güneşe çıkarılmamalıdırlar. Ama güneşe çıkmaları gerekiyorsa bebeğin tamamen giyinik olmasını sağlayın, başına şapka giydirin ve giysilerin örtmediği kısımlara, yani yüzüne, ellerine ve bacaklarına güneş kremi sürün.

 Cilt Kanseri Tehlikeli Olabilir Mi ?  
Deri kanseri hastalıklarının birçoğu tedavi edilebilmekle birlikte melanoma denilen deri kanseri ölümcüldür ve ülkemizde her yıl yaklaşık 3000 kişi bu hastalığa yakalanmaktadır.

 Yılın Bir Ayını Da Olsa Açık Havada Geçirmek Riskli Midir ?  
Evet. Yılın 11 ayını büroda veya kapalı yerlerde çalışarak geçiren kişiler yıllık izinlerini geçirdikleri sırada güneşten korunmazlarsa onlar için de melanoma veya diğer deri kanseri hastalıkları tehlikesi mevcuttur.

 Cilt Kanseri Belirtileri Nelerdir  ?  
Erken tanı yapılırsa deri kanserinin tedavi edilme oranı %99 dur.
Derinizde anormal bir leke görürseniz veya daha önce mevcut olan bir lekede büyüklük, biçim veya renk bakımından herhangi bir değişiklik olmuşsa doktorunuza görünün. Deri kanserlerinden bir çoğu sancısızdır ve çirkin bir görünümleri yoktur. Melanoma ise ilk ortaya çıktığında dümdüzdür.

ÜÇ TÜR CİLT KANSERİ VAR
Cilt kanserinin BCC, SCC ve Melanoma olarak adlandırılan üç türü bulunuyor. Her altı yetişkinden birinde görülen BCC, oldukça yavaş gelişen ve nadiren iç organlara sıçrayan bir tür olarak biliniyor. Tedavisi sırasında kullanılan ilaçlar ise görünümü kalıcı olarak bozabiliyor.

Çoğunlukla kırmızı ve kabuklu ya da siğil şeklinde ortaya çıkan SCC ise, ihmal edildiği takdirde iç organlara sıçrama riski yüksek bir tür. Bu tür, ABD’de her yıl 1200 kişinin ölümüne sebep oluyor.

Cilt kanseri türleri arasında en öldürücü olan ise Melanoma olarak adlandırılıyor. Her yıl Melanoma teşhisi konan hastaların yaklaşık yüzde 20’sinin hayatını kaybetmesi, tehlikenin boyutunu anlatmaya yetiyor da artıyor bile. Daha çok vücutta var olan benler sebebiyle oluşan bu kanser türü, cildin alt tabakalarını etkilediği ve çok kolay yayılabildiği için çoğu kez önlem alınamadan hastanın yitirilmesine sebep oluyor.

AÇIK RENK TENLİLER DAHA FAZLA RİSK ALTINDA
Güneşin yaydığı ultraviyole ışınlarına fazlaca maruz kalınması sonucu tetiklenen cilt kanseri, açık renk tenli kişiler için çok daha büyük bir tehlike oluşturuyor. Ancak uzmanlar, erken teşhis edildiği takdirde özellikle BCC ve SCC türü kanserlerin yüksek oranda tedavi edilebildiğini, bunun için de ciltte meydana gelen ve anormal olabilecek değişimlerin her ihtimale karşı kontrol edilmesi gerektiğini belirtiyor.

CİLT KANSERİNİN BELİRTİLERİ
Tüm cilt kanseri türleri aynı belirtileri göstermese de hemen hepsi, kendini ciltte meydana gelen renk değişimleri ve pullanma ile iltihaplı, kanamalı, ağrılı ve kaşıntılı benekler şeklinde belli ediyor. Bu bölgeler zamanla kabuk tutuyor, iyileşiyor ancak yeniden açık yara şeklinde ortaya çıkıyor.

Daha çok fazlaca ve korunmasız olarak güneş ışığına maruz kalan yüz, dudak, kulak, boyun, göğüs, kol, bacak ve el gibi bölgelerde görülen Melanoma, nadiren avuç içi, genital bölge veya parmak aralarında da ortaya çıkabiliyor.

HANGİ FAKTÖRLER KANSER RİSKİNİ ARTIRIR?
Uzmanlar basit gibi görünen ama cilt kanserine davetiye çıkaran bazı faktörleri şöyle sıralıyor:

Açık ten
Açık renk tene sahip kişilerde pigment hücreleri, yani melaninler, güneşten veya solaryum cihazlarından yayılan ultraviyole ışınlarına karşı çok daha korunmasız. Eğer sarışın veya kızıl saçlı iseniz, göz renginiz açıksa, çilleriniz varsa ve cildiniz çok az güneş ışığında bile kızarma eğilimi gösteriyorsa, esmer veya buğday tenlilere göre daha fazla risk altındasınız demektir.

Güneş yanıkları
Güneş yanıkları, kısaca, cildin yakıcı güneş ışınlarına karşı gösterdiği tepki olarak tanımlanabilir. Çocukluğunda veya ergenlik döneminde bir ya da birden fazla kez güneş yanığı geçirmiş kişilerde, yetişkinlik döneminde cilt kanserine yakalanma riski de önemli ölçüde artıyor. Ayrıca yetişkinlikte maruz kalınan güneş yanıkları da yüksek risk anlamına geliyor.

Güneş altında normalden fazla zaman geçirmek
Olması gerekenden daha fazla süre güneş ışığına maruz kalmak, kanser riskini artırıyor. Bronz bir cilt, sizi çok güzel ve çekici gösterebilir. Ancak bronzlaşmanın aslında, cildin ultraviyole ışınlarına karşı gösterdiği tepki olduğunu da unutmamak gerekiyor.

Yüksek ve fazla güneş alan bölgelerde yaşamak
Fazla güneş alan ve sıcak iklime sahip bölgelerde yaşayanlar, nispeten daha soğuk bölgelerde yaşayanlardan daha fazla risk altında bulunuyor. Aynı şekilde güneş ışınlarının daha kuvvetli olduğu yüksek bölgelerde yaşayanlar da, alçak bölgelerde yaşayanlara göre daha fazla ultraviyole ışınına maruz kalıyor.

Benler
Vücudunda normal benlere göre daha büyük ve düzensiz benler bulunan kişilerde, bu benlerin kansere dönüşmesi olayına sık rastlanıyor. Eğer vücudunuzda bu tür lekeler varsa, doktorunuzdan bunları takip etmesini isteyin. Zira vücudunda fazla ben olan insanlarda kanser riski oldukça yüksek.

Cilt lezyonları
Cilt lezyonları, cilt kanseri riskini artırıyor. Bu lezyonlar genellikle pürüzlü, pullu ve koyu kahverengidir. Daha çok güneş yanığına maruz kalmış yüz, alt kol ve ellerde bulunurlar.

Ailede var olan cilt kanseri hikâyesi
Eğer ebeveynlerinizden veya kardeşlerinizden birinde cilt kanseri görüldüyse, siz de risk altında olabilirsiniz.

Daha önce geçirilmiş cilt kanseri
Eğer daha önce cilt kanseri rahatsızlığı geçirdiyseniz, kanserin tekrar etme riskinin bulunduğunu unutmayın.

Zayıf bağışıklık sistemi
Cilt kanseri, daha önce organ nakli geçirmiş, bağışıklık sistemini baskılama amacıyla ilaç tedavisi gören ve lösemi gibi kan bozukluğu rahatsızlıkları yaşayanlarda daha çok görülüyor.

Hassas ciltler
Yanık tedavisi görmüş veya bir rahatsızlık sonucu deri hastalığı geçirmiş kişiler, güneş yanığına ve cilt kanserine karşı daha hassastır.

ÇEVRESEL FELAKETLERE MARUZ KALMAK
Kimyasal saldırı gibi çevresel felaketlere maruz kalan kişilerde cilt kanseri görülme oranı çok yüksektir. Cilt kanseri riski yaşlanmayla doğru orantılı olarak artıyor. Ama bu kanser türü orta yaş veya yaşlılıkla sınırlı değil. Günümüzde 20’li ve 30’lu yaşlardaki insanlarda da sıklıkla görülüyor. Unutmamak gerekir ki belirtileri her ne kadar 50 yaşından sonra ortaya çıksa da, cilt, çok daha erken yaşlarda hasar görmeye başlıyor. Bu yüzden cildinizde meydana gelen değişiklikleri gözlemek ve herhangi bir olağandışı durumda bir uzmana başvurmak, erken teşhis açısından büyük önem taşıyor.

Cilt kanseri vakaları, dünyada hızla tırmanış gösteriyor. Uzmanlar da bir an önce bronzlaşmak için saatlerce güneşlenmeye hazırlananları, kansere yol açabilecek cilt hasarları konusunda uyarıyor.